مرگ بی بازگشت زمین با فروچاله، وضعیت دشت کبودرآهنگ بحرانی است

خبرنگاران - گروه استان ها: دشت کبودرآهنگ در شمول دشت های ممنوعه و بحرانی است و دلیل آن استفاده بیش ازحد از آب های زیرزمینی منطقه عنوان می گردد.

مرگ بی بازگشت زمین با فروچاله، وضعیت دشت کبودرآهنگ بحرانی است

خاک دارای خلل و فرج است که با آب پر می گردد و وقتی آب تخلیه گردد و خلل و فرج خالی گردد، فضایی داخل مجموعه خاک ایجاد می گردد که باید با عنصری پر گردد اما ازآنجاکه داخل زمین چیزی جز خاک وجود ندارد با خاک پر می گردد و همین امر باعث تشکیل فرو چاله گردیده و حجم عظیمی از خاک پایین می ریزد.

وضعیت پیش آمده در ایجاد فرو چاله ای به عمق 60 متر در دشت کبودرآهنگ همدان نشان دهنده این است که تا عمق 60 متری زمین هیچ گونه رطوبتی در خاک دشت وجود نداشته است.

آنچه عنوان شد بخشی از صحبت های مدیرکل محیط زیست استان همدان در خصوص دلایل شکل گیری فرو چاله در دشت کبودرآهنگ است که در مصاحبه با خبرنگاران به آنالیز وضعیت پیش آمده پرداخته است.

عادل عربی در این خصوص در مصاحبه با مهر بابیان اینکه وضعیت به وجود آمده و ریزش زمین تا عمق 60 متر در کوتاه مدت و میان مدت اصلاً برگشت پذیر نیست، گفت: احیای زمین در بلندمدت احتیاج به بیش از نیم قرن کار و کوشش دارد.

وی بابیان اینکه باید طبیعت را به حال خود رها کنیم و از منابع آبی دشت کبودرآهنگ و منطقه موردنظر استفاده نگردد و یا تغذیه مصنوعی صورت گیرد تا به حالت پایدار برسد، گفت: در همه جای دشت این خطر وجود دارد که بحران انسانی ناشی از ایجاد فرو چاله و فرونشست ایجاد گردد.

مدیرکل محیط زیست استان همدان بابیان اینکه در اراضی روستاها و مراکز شهرها فرونشست که یک پدیده سطحی است اتفاق می افتد، ادامه داد: فرو چاله نقطه ای و فرونشست سطحی است به طوری که فرو چاله با یک نوع فرسایش خاک و از بین رفتن خاک همراه است.

زمینی که دچار فرو چاله گردیده از دست می رود و غیرقابل استفاده است

وی با تأکید بر اینکه زمینی که دچار فرو چاله گردیده از دست می رود و غیرقابل استفاده است، گفت: دشتی که دچار فرونشست گردیده به دلیل فشردگی خاک و عدم نفوذ آب به داخل خاک حاصلخیزی خود را از دست می دهد و خاکی که اجازه نفوذ آب را ندهد عملاً ازدست رفته است.

عربی با اشاره به بازدیدش از فرو چاله ایجادگردیده در نزدیکی روستای کردآباد کبودرآهنگ، مطرح نمود: فرو چاله روبروی شهرک صنعتی ویان ایجادگردیده و در آن منطقه معین است که آب حاصل از بارندگی به دریاچه تبدیل گردیده و نفوذ ننموده است که این امر نشان دهنده آن است که خاک فشرده گردیده و اجازه عبور آب به داخل لایه های خاک را نمی دهد.

وی با اشاره به پیشنهاد محیط زیست برای جلوگیری از تکرار این فاجعه مطرح نمود: باید با برنامه های کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت ضمن جلوگیری از استفاده بیش ازحد از منابع آبی برنامه ریزی لازم اجرا شده و برای معیشت مردم منطقه و دشت ها جایگزین تعریف کنیم تا به نوعی مدیریت زیست بومی برای آن دشت حاکم گردد.

منابع آب، خاک و هوا در دشت کبودرآهنگ دچار بحران گردیده است

عربی بابیان اینکه منابع آب، خاک و هوا در دشت کبودرآهنگ دچار بحران گردیده است، گفت: باید به نحوی مدیریت کنیم که اجزای اصلی حیات به روند اصلی خود برگردند.

وی با تأکید بر اینکه در این راستا همکاری مردم و دستگاه های مسئول با رویکرد مدیریت زیست بومی تنها راه است، گفت: دو دشت بحرانی رزن – قهاوند و دشت کبودرآهنگ در استان همدان وجود دارد که بیشترین فرو چاله ها در این دو دشت تشکیل گردیده است

وی تأکید کرد: فرو چاله ایجادگردیده نتیجه استفاده بیش ازحد از منابع آبی در کشاورزی و صنعت و نتیجه عملنمودها طی 3 دهه گذشته است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای همدان نیز در خصوص فرو چاله ایجادگردیده در مصاحبه با مهر گفت: دشت کبودرآهنگ از محدوده های حوزه رودخانه قره چای با وسعت 3 هزار و 448 کیلومترمربع در شمال استان همدان واقع گردیده است.

منصور ستوده بابیان اینکه این دشت از شمال با دشت زنجان و قزوین از جنوب با دشت بهار و قهاوند از شرق با دشت رزن و از غرب با گل تپه-زرین آباد در ارتباط است، گفت: فرونشست سطح زمین بر اثر برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی یکی از رویدادهایی است که در استان همدان مشاهده گردیده اما در این میان سهم دشت کبودرآهنگ از فروچاله های ایجادگردیده در دشت های استان همدان به مراتب بیشتر از دیگر دشت ها است.

وی به اقدامات مطالعاتی در این خصوص اشاره نمود و گفت: طول دوره آماربرداری دشت کبودرآهنگ حدود 29 سال است.

دشت کبودرآهنگ به میزان 42 متر افت سطح آب داشته است

منصور ستوده بابیان اینکه در این دشت ها چاه های پیزومتری حفاری گردیده که به ما اجازه می دهد در هر زمان میزان افت سطح آب دشت را رصد کنیم و با این اعداد به دست آمده هیدرو گراف دشت را رسم می کنیم، اضافه نمود: طی این 29 سال آماربرداری متأسفانه دشت کبودرآهنگ به میزان 42 متر افت سطح آب داشته است که بیشترین افت را در بین دیگر دشت های استان شامل می گردد.

ستوده بابیان اینکه در حال حاضر بر اساس میانگین جهانی 70 درصد آب در بخش کشاورزی، 10 درصد شرب و 20 در بخش صنعت مصرف می گردد و این در حالی است که در استان همدان 90 درصد آب در بخش کشاورزی و 10 درصد در مصرف خانگی و صنعت مصرف می گردد، گفت: دشت های استان همدان با افت آب های زیرزمینی روبرو هستند و بیشترین افت آب مربوط به دشت کبودرآهنگ به میزان 42 متر است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای همدان گفت: از سال 71 پیشنهاد ممنوعیت کشاورزی در دشت کبودرآهنگ را داده بودیم که طبق قانون توزیع عادلانه آب مصوب گردیده اما متأسفانه همچنان بیشترین مصرف این دشت مربوط به بخش کشاورزی است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای همدان بابیان اینکه تمام دشت های استان همدان ممنوعه و از این تعداد دشت های رزن، قهاوند، کبودرآهنگ و اسدآباد دشت های ممنوعه بحرانی هستند، مطرح نمود: متوسط میزان بارندگی در کشور 240 میلی متر در سال و این میزان در استان همدان سالانه 330 میلی متر است.

ستوده اضافه نمود: دولت توجه ویژه ای به بحث آب داشته و پروژه های مختلفی را در دست اجرا دارد که مهم ترین آن طرح احیاء و تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی است که دارای 15 ریز پروژه است و 11 پروژه آن در حوزه آب منطقه ای است که می توان انسداد چاه های غیرمجاز و نصب کنتورهای هوشمند آب و برق و تشکیل گروه های گشت و بازرسی را از مهم ترین بخش آن نام برد که هدف آن تعادل در بخش آب است.

کنترل کشت و تحویل حجم آب در سقف ساعت کارکرد

وی گفت: با توجه به اخذ تصمیمات هیئت دولت در خصوص سازگاری با کم آبی؛ دولت مصوباتی داشته که می توان به کنترل کشت و تحویل حجم آب در سقف ساعت کارکرد اشاره نمود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای همدان با اشاره به اهمیت فرهنگ سازی و آگاهی رسانی به مردم به خصوص کشاورزان در خصوص وضعیت منابع آب اضافه نمود: ترویج کشت های کم آب طلب در سطح مزارع موجود و تغییر کاربری آب چاه های کشاورزی برای تأمین آب صنایع و خدمات تولیدی به منظور افزایش اشتغال در روستاها ازجمله راه چارههای مقابله با کمبود آب است.

اصلاح و تعدیل پروانه بهره برداری چاه های مجاز دشت

وی گفت: یکی از راه های بسیار مهم در رسیدن به این مقدار آب قابل برنامه ریزی اصلاح و تعدیل پروانه بهره برداری چاه های مجاز دشت است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان همدان تغییر الگوی کشت و تغییر راندمان آبیاری محصولات کشاورزی را از راه های گریز از بحران آب برشمرد و گفت: بر اساس هدف گذاری انجام گردیده از طریق طرح احیا و تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی به دنبال حفاظت و مدیریت منابع آبی هستیم.

مدیرکل مدیریت بحران استانداری همدان نیز بابیان اینکه مدیریت بحران یک چرخه است و ما نمی توانیم در یکجا آن را متوقف کنیم، ادامه داد: در کلاسهای آموزشی خدمت مدیران بارها عنوان گردیده که 3 اصل مدیریت بحران شامل پیشگیری، مقابله و بازسازی و باز توانی تعریف گردیده است.

علیمردان طالبی گفت: اگر ما بتوانیم در فاز پیشگیری به خوبی عمل بکنیم در فاز مقابله بسیار زحمات کمتری را متحمل خواهیم شد.

فروچاله به هیچ عنوان قابل بازسازی و ترمیم نیست

مدیرکل مدیریت بحران استانداری همدان اضافه نمود: بسیاری از نقاط دیگر استان همدان این استعداد را دارد که فرو چاله در آنجا نیز اتفاق بیفتد که این پدیده به هیچ عنوان قابل بازسازی و ترمیم نیست.

طالبی تأکید کرد: بهترین راه چاره انجام کارهای علمی و تحقیقاتی و مطالعاتی است که باید هر چه سریع تر صورت پذیرد.

بر اساس آخرین آمار ارائه گردیده در حال حاضر در استان همدان 25 فرو چاله پدید آمده که 14 فرو چاله مربوط به دشت کبودرآهنگ بوده و 11 فرو چاله دیگر در دشت رزن- قهاوند و روستاهای این منطقه ایجادگردیده و بیشترین عمق فرو چاله نیز مربوط به شهرستان کبودرآهنگ با 60 متر است.

عده ای کشاورزان منطقه را عامل اصلی پدید آمدن این فرو چاله ها می دانند و معتقدند کشاورزان برای آبیاری، چاه های عمیق غیرمجاز حفر نموده اند و در پی پایین رفتن سطح آب های زیرزمینی، فرو چاله ها ایجادگردیده است.

همدان سرزمین کشاورزی نیست

عده ای دیگر نیز مسئولان را مقصر شمرده و معتقدند استان همدان سرزمین کشاورزی نیست و تشویق بیجای مسئولین به کشاورزی بدون در نظر دریافت ویژگی های زیست محیطی پدیدار شدن فرو چاله ها در دشت های همدان و به ویژه کبودرآهنگ را موجب گردیده است.

قرار دریافت نیروگاه مفتح در این دشت نیز شاید در ایجاد فرو چاله ها بی تقصیر نبوده چراکه در پی احتیاج بالای نیروگاه به آب و حفر چاه های عمیق در این منطقه نتیجه ای جز پدید آمدن فرو چاله ها مورد انتظار نیست.

به هرحال هر چه باعث پدید آمدن فرو چاله ها گردیده باید سریع تر برطرف گردد چراکه فرو چاله ها که مانند غده سرطانی بر پیکر دشت های همدان چنبره زده اند نباید مورد بی توجهی قرار گیرند زیرا این علائم همان فریادهای خاموش زمین و هشداری جدی به انسان است که با برداشت بی رویه آب های زیرزمینی؛ این منبع خدادادی را بیش از این مورد سوءاستفاده قرار ندهد.

منبع: خبرگزاری مهر

به "مرگ بی بازگشت زمین با فروچاله، وضعیت دشت کبودرآهنگ بحرانی است" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "مرگ بی بازگشت زمین با فروچاله، وضعیت دشت کبودرآهنگ بحرانی است"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید